Wat wij zeggen en wat hoort de patiënt

Wat wij zeggen en wat hoort de patiënt

Het zit hem vaak in de woorden die we gebruiken of we de patiënten mee krijgen in wat wij als zorgverlener denken dat goed is voor de patiënt.
Even een voorbeeld:
Als we uit spreken dat de patiënt onbeperkt de fysiotherapie vergoedt krijgt uit zijn aanvullende verzekering, wat denkt U dan wat de patiënt hoort? Mijn ervaring is in veel gevallen de patiënt hoort dat het aan hen ligt, dat ze kunnen afspreken wanneer zij denken dat het nodig is. En dat wij als fysiotherapeut bereidwillig het van de patiënt verwachte werk doen, alles wordt immers vergoed.

Perceptie speelt met onze interpretatie... en daarbij, de fysiotherapeut is maar een klein onderdeel van het groter geheel. Moet het niet zo zijn dat wij als fysiotherapeut bereidwillig helpen met het probleem van de patiënt zodat zij daarna zelfstandig weer verder kunnen? Door handvatten te geven, zodat de patiënt niet terug hoeft te komen om opnieuw te beginnen. Dat is volgens mij onze belangrijkste taak als zorgverlener. Met andere woorden, moeten wij niet nastreven de patiënt onafhankelijk te maken van de fysiotherapie behandelingen, ongeacht het aantal uit de aanvullende verzekering mogelijk te vergoeden behandelingen?

Het is onze expertise de juiste woorden te gebruiken richting de patiënt en aan te geven dat wij de klacht van de patiënt begrijpen, en welke consequenties dat heeft voor zijn of haar functioneren. Zelfvertrouwen geven in het lichamelijk functioneren, en dat wij een bijdrage kunnen leveren aan het verminderen van de klacht die hinder oplevert. Als wij serieus menen dat er geen klacht is, omdat men geen lichamelijke bevindingen heeft(en dat gebeurt echt!) en dus de 'outcome' anders is dan men had verwacht, dan doen wij iets niet goed. Want de patiënt heeft wel degelijk een klacht en komt bij ons om hulp vragen. De patiënt stelt zich kwetsbaar op en het is belangrijk dat serieus te nemen. Er wordt niet altijd goed naar de patiënt geluisterd. Het is dan niet de bedoeling dat de klacht gebagatelliseerd wordt vanuit je eigen gevoel, althans dat vind ik. Het is van belang dat de fysiotherapeut en de patiënt samen tot een oplossing van het probleem kunnen komen of in ieder geval het reduceren van de klachten van de patiënt. Zeg niet dat het beter is je 'rug niet te buigen' als je zoveel klachten hebt, patiënten leren dan dat buigen slecht is voor je rug...  Althans dat is wat patiënten horen. Probeer aan te geven welke mogelijkheden er nog meer zijn, want die zijn er zeker. Alleen al door goed te kijken naar het bewegen van de patiënt kun je veel leren over de patiënt zodat de juiste behandeling kan worden ingesteld.
Je bent niet 'scheef', je bekken of SI gewricht staat niet 'scheef', je rug zit niet 'vast', al omschrijven patiënten dit wel wel zo. Het is ook niet iets wat wij als fysiotherapeuten zomaar even 'recht kunnen zetten'. De fysiotherapeut kan samen met de patiënt zoeken naar oplossingen waarom er de gevoelde 'scheefstand' is die door de patiënt als niet aangenaam of niet als de normaal ervaren wordt. Wij kunnen aanleren een andere positie aan te nemen, door middel van oefeningen, verandering van spierspanning, houdingsveranderingen via video feedback en foto feedback. Hierdoor kunnen patiënten ervaren dat klachten kunnen afnemen. Huiswerkoefeningen op video meegeven die ze zelf uitvoeren op de video zodat ze niet op internet gaan zoeken naar filmpjes, maar een eigen filmpje hebben met voor hen de juiste uitvoering en instructies. Alleen dat wat voor die patiënt van toepassing is. Er is namelijk niet 1 oefenrecept voor iedereen gelijk. Neem dus nooit de klacht uit handen van je patiënt. Maar leer de patiënt verantwoord, desnoods aangepast, bewegen tijdens klachten perioden en daarna. Zodat normaal bewegen zonder hinder terug kan komen en daardoor het vertrouwen en de mogelijkheid aan sport of extra bewegen te kunnen doen, geen belemmering meer hoeft te zijn. 



Stof tot nadenken dus...

Gebruiksaanwijzingen en Instructies

Gebruiksaanwijzingen en Instructies

Gebruiksaanwijzingen, ja dat is vaak een gedoe. Sommige zijn daar wars van, gaan aan de slag en zien wel waar ze uitkomen. Sommigen zijn bloedserieus en volgen de aanwijzingen precies, soms te precies en vergeten daarbij na te denken wat ze aan het doen zijn.

Soms zit er bij een nieuw product wat je koop een instructieboekje in plaats van een gebruiksaanwijzing. Wat is nu het verschil? Geen idee eigenlijk.

In mijn werk geef ik instructies over bewegen, dat wil zeggen: aanwijzingen. Of zijn dat gebruiksaanwijzingen? Dat kan algemeen of specifiek zijn. Iemand vroeg mij: "Hoe doe je dat dan?” Of “Heb je een standaardprogramma, dat je voor iedere blessure klaar hebt liggen?” Nee, niks is standaard en zeker de mens niet. Wat ik weet is dat een ieder verschillend leert. Voor een ieder specifiek zul je eerst de patiënt moeten leren kennen en dat doe je door een aantal contactmomenten af te spreken, waar ik kijk naar hoe iemand beweegt.

“Waarom wil je de gebruiksaanwijzingen kennen?” kreeg ik als vraag. “Een blessure is toch iets met een spier, daar zijn toch gewoon oefeningen voor?”. Ja dat klopt, maar niet iedereen heeft baat bij dezelfde oefeningen dan wel gebruiksaanwijzingen. Hoe iemand leert is voor iedereen verschillend. Je zal dan ook per persoon de juiste gebruiksaanwijzingen moeten vinden.

Als je de gebruiksaanwijzingen gevonden hebt, dan kan je de juiste instructies geven, of de juiste aanwijzingen. Niet meer dan dat.

Ik wil blijven schrijven over bewegen, ik wil training geven in bewegen, en niet alleen in aparte spieren, ik zal mij focussen op simpele manieren van bewegen, vertaald naar ons dagelijks leven, want daar ben ik goed in. Voor ieder een persoonlijke gerichte aanpak.

Stof tot nadenken dus...

Hup, in de Benen

 

 Hup, in de Benen

(eigen foto)

Dit heb ik al een paar keer geroepen in mijn blogs. Wel handig als je dan fitte benen tot je beschikking hebt. Benen omvat je voet-, knie- en heupscharnieren. Deze kunnen na al dat vele zitten van de afgelopen gezellige dagen wel wat oefening gebruiken. Als we zo vanuit het niets gaan rennen en vliegen kan het weleens op een teleurstelling uitlopen, letterlijk en figuurlijk. Beter rustig beginnen. De voeten en kuiten, daar waar het allemaal zou moeten beginnen, kunnen we zelfs zittend doen. Intensiever wordt het als je rechtop staat. Goed en lekker lopen begint met goed functionerende voet- en kuitspieren schreef ik al in het blog:  aandeanderekantvandelijn

De grijpfunctie van de voet- en kuitspieren zijn belangrijk voor onze stabiliteit tijdens het lopen. In ons dagelijks leven staan we regelmatig op 1 been, bij wandelen, bij traplopen, duwen we zelfs met 1 been, om en om, ons volledige lichaamsgewicht omhoog. Staand op 1 been je volledige gewicht omhoog duwen, valt niet altijd mee. Kijk maar eens om je heen hoe men de trap omhoog loopt. Er zijn namelijk een heleboel mogelijkheden om dit te doen. Zou handiger zijn als je leert al je beenspieren hiervoor in de goede functie volgorde in te schakelen? Dan wordt het minder intensief. Is er ook een optimale manier om omhoog te komen?

Oefenen op 1 been vind men over het algemeen moeilijk. Daarmee lijkt mij dat traplopen dan ook bemoeilijkt wordt en men hulp nodig heeft of gaat zoeken via de trapleuning.

Ik merk als ik dit vraag aan mijn patiënten, dat ze het lastig vinden om na te denken over hoe ze nu werkelijk opstappen, die vraag stel ik altijd als er pijnklachten zijn. Patiënten met pijnklachten bijvoorbeeld in het gebied van de Achillespees merken vaak niet de compensatiestrategieën bij het traplopen om de pijnklacht niet te hoeven voelen. Met gevolg dat de functie, zoals deze voorheen verliep, verstoord wordt.

Als we iets van een hoge plank willen pakken waar we niet bij kunnen, zullen we ons zo veel mogelijk proberen uit te strekken om er toch bij te kunnen komen, voordat we beseffen dat we een opstapje nodig hebben als het niet lukt. Traplopen is een deel van dit uitstrekken, vanaf de voet en enkel gezien. Uiteraard zullen de voet- en kuitspieren volledige functie moeten hebben om zo hoog mogelijk te kunnen komen. Als de voorwaarde aanwezig is, kracht en functie, kan het gebruikt worden. Is het verminderd krachtig of pijnlijk dan verlegt men de actie naar hoger gelegen spieren in het been.

Bij pijnklachten in de Achillespees is de verdeling van ons spiergebruik in de benen verstoord. De 'lange spieren', die liggen in de kuit en de 'korte spieren', die liggen in de voet zelf, zijn het belangrijkst voor een goed looppatroon zonder klachten. Deze moeten goed functioneren.

Als we bijvoorbeeld de voet- en kuitspieren willen oefenen omdat de functie verstoord is, dan het liefst op blote voeten, om ook de grijpfunctie van de voet- en kuitspieren te accentueren. Dit kan met je voorvoet op een strak opgerolde keukenhanddoek. De belangrijkste aanwijzing is dus dat je met je tenen de opgerolde handdoek probeert vast te grijpen en vast te houden tijdens het omhoog duwen, om tot op je tenen (bal van de voet) te komen. De hiel moet zo hoog mogelijk loskomen van de grond. Probeer het verschil maar eens te voelen zonder het grijpen van de tenen in de handdoek en met het grijpen van de tenen, terwijl je jezelf omhoog duwt op 1 been. Lukt het niet begin, dan eerst met 2 benen naast elkaar oefenen.

In het dagelijks leven kunnen we bewust de trap oplopen door eens te voelen of je je voet- en kuitspieren wel goed in gebruik hebt. Ga eens op je tenen de trap op. Probeer zo min mogelijk geluid te maken met je voeten op de traptrede. Als je de spieren goed voelt aanspannen aan de gehele achterzijde van je onderbeen, dan ben je waarschijnlijk goed bezig.

Thuis kun je de voet- en kuitspieren prima oefenen. In de stoel zittend kun je bijvoorbeeld met je blote voeten proberen de keukenhanddoeken op te pakken. De grijpfunctie van de voet- en kuitspieren die je hiermee oefent is van belang voor je evenwicht, je balans als je staat, vooral op 1 been. Bij Lopen, Wandelen en Hardlopen staan we een kort moment op 1 been. Bij verstoring van de grijpfunctie van de voet- en kuitspieren zien we al compensaties elders in het lichaam tijdens staan, lopen en hardlopen. Balans op 1 been is eenvoudig te doen voor de televisie, aan je bureau, of tijdens je tandenpoetsen.

Stof tot nadenken dus...

Het Bovenbeen

Het Bovenbeen

We hebben allemaal wel eens spierpijnen gehad in onze bovenbenen en dan, zeer waarschijnlijk, voornamelijk aan de voorzijde. Dit betreft de Musculus Quadriceps, dat is een grote spier die je kan onderverdelen in vier aparte delen die wel met elkaar samen werken.

De oorzaak van spierpijn op deze plek is meestal makkelijk te benoemen door mijn patiënten.

De oorzaak van spierpijn aan de achterkant van het bovenbeen, dit betreft de Hamstrings, een verzamelnaam voor de hele spiergroep aan de achterzijde van het bovenbeen. Voor deze groep spieren is het niet altijd zo direct duidelijk te benoemen.
In beide gevallen belemmert het tijdelijk het lopen, het gaan zitten, het opstaan, het traplopen, het fietsen en dergelijke. Eigenlijk alle dingen waarbij we onze heupen en knieën moeten buigen en strekken.

In mijn opleidingen heeft een leraar het zo uitgelegd dat je je Musculus Quadriceps eigenlijk kan missen om op te staan en te lopen. Daar moest ik even goed over nadenken. Hij doceerde dat de Hamstrings ook verantwoordelijk kunnen zijn voor het strekken van de knie.

Uiteindelijk leerde ik dat dit in zekere zin ook waar is. We zijn heel makkelijk in het omzeilen van het goed gebruik maken van de Musculus Quadriceps. Dat kan dus veroorzaakt worden doordat de hamstrings een deel kunnen overnemen vooral als men bijvoorbeeld voorste kniepijn ervaart. Om dat te 'omzeilen' schakelt men bij druk op klachten de Musculus Quadriceps uit en schakelt men meer de hamstrings in.

(eigen foto)

Voorste kniepijn kan ontstaan of blijft in stand, doordat bij pijn de Musculus Quadriceps in kracht afneemt(men gebruikt de spier minder goed vanwege de pijn) en de Hamstrings het deels overnemen. Het strekken van de knie gaat over in het naar achteren trekken van de knie door de Hamstrings waardoor ook strekken plaats vind.

Eveneens verlies je, bij pijn en aangepast bewegen, functie en flexibiliteit. Men ervaart dan meer en meer continu pijn bij bewegen.

Mijn nadenken leidde tot de volgende vragen:

• Is er een gestoorde functie die pijn veroorzaakt?
• Is er pijn die de functie verstoort?
• Is er een gestoorde functie die de pijn onderhoudt?

Dit zijn vragen die bij mij opkomen als een patiënt voor mij zit met deze klacht. Door goed te vragen, kijken naar de beweging en mee te denken met de patiënt, kun je makkelijk antwoord krijgen op bovenstaande vragen.

Feit blijft, dat als er klachten rondom knie- of heupgewricht zijn, de bovenbeenspieren anders met elkaar gaan samenwerken. Een samenwerking die op langere termijn negatieve gevolgen kan hebben voor blijvende klachten in dit gebied vaak met name rondom het kniegewricht zelf.

De bovenbeenspieren zijn een onderdeel van een beweegketen, zoals ook de onderbeenspieren. Later zal ik daar meer over schrijven, omdat ik er van overtuigd ben dat je eerst de ingrediënten moet kennen om ze daarna met elkaar te laten samenwerken. Als dit in de juiste verhouding gebeurt, kan bewegen zonder belemmering plaatsvinden.

Stof tot nadenken dus...

Aandeanderekantvandelijn

                                                    
Aandeanderekantvandelijn

Jullie zullen wel denken, dom, tikfoutje. Maar nee, lang geleden moest ik een skype naam verzinnen. Gebruik skype overigens allang niet meer. Ik dacht, "tja ik zit aan de andere kant van de lijn, wat is nou makkelijk te onthouden…"

Dat ging dus een eigen leven leiden op @FysioSportCoach en Instagram: Aandeanderekantvandelijn..

Ik zie het nog steeds als communiceren “aan de andere kant van de lijn”.

Nu een sprongetje naar bewegen.

“Stil staan, stil zitten is geen optie”. Bewegen wel.
De Kuitspieren, dit zijn meerdere spieren die nauw met elkaar samenwerken:

Wij bewegen omdat wij in staat zijn onze spieren aan te sturen via een opdracht die we zelf bedenken of dat een bepaalde situatie ons uitnodigt om te gaan bewegen. Vaak zijn we er ons al niet meer bewust van dat het zo werkt. Pas als er verstoringen ontstaan in de aansturing wordt het ons duidelijk dat bewegen eigenlijk niet zo vanzelfsprekend is. Als er een verstoring is dan neigen wij er in eerste instantie naar de storing met rust te laten…. Op langere termijn kan dit ons dagelijks bewegen in de weg gaan staan.

Nu een zijsprongetje.

Een computer bestaat uit hardware en software. Ons lichaam zie ik even als een computer met hardware, botten en gewrichten, en software, onze zenuwen en spieren.

Op het moment dat we onze spieren niet tijdig updaten en daarmee niet voorbereiden op wat wij ermee willen, lopen wij de kans dat we ‘crashen’.

Bewegen is een optie, maar goed bewegen is moeilijk.. Dit leer ik van mijn werk met patiënten. Terug naar de kuit oefening. Op de bal van de voet gaan staan, in volksmond op de tenen gaan staan, dat kan iedereen wel snappen. Maar is dat wel zo?
Als het functioneren van de kuit geen klachten geeft is er niks aan de ‘voet’. Als er wel klachten aan de kuitspier zijn dan is er vaak ook wel wat aan hand met de ‘voet’..

Dan is de volgende vraag het belangrijkste: wat wil je met de kuitspier kunnen? Bijvoorbeeld halve marathon lopen? lees ook: Stappenteller'

Een spier geeft alleen signalen van klachten als er gevraagd wordt inspanning te leveren die deze niet aan kan, niet voldoende opgeslagen energie tot zijn beschikking heeft, om de gevraagde actie te leveren. Goed lopen begint met goed functionerende voet- en kuitspieren. Pas dan kun je aan huppen denken, pas dan springen, pas dan hardlopen, pas dan aan langer hardlopen…

Stof tot nadenken dus...