Next Level Mobility, mijn revalidatie, mijn ervaringen

Next Level Mobility noemde ik de appjes naar mijn familieleden. Elke keer als ik echt merkte het gaat beter dan eerst, stuurde ik een foto met de activiteit onder deze noemer. De Mobiliteit van de knie is nu anders, zal anders blijven en toch zie ik elke minimale verandering als winst. Het maximale eruit halen, is nog steeds de aard van het beestje.

12 Weken na de operatie 'Totale Knie Prothese Links' ben ik weer met 3 ochtenden op mijn werk begonnen. Aftasten wat wel al kan, wat niet. Gestoord werd ik van het thuis zitten en alleen maar bezig zijn sterker en beter te worden, terwijl je ook geduld moet hebben omdat hier simpelweg tijd voor nodig is, minimaal 1 jaar. Pijn is er niet meer, niet zoals voorheen. Er komt een ander ongemakkelijk gevoel voor in de plaats; beurs en gevoelloos. Naast mijn kennis uit mijn vak en als kniespecialist ben ik nu ook ervaringsdeskundige op het gebied van moeten werken en bewegen met een knieprothese. Op dit moment zonder complicaties. De start na de operatie was wel ronduit klote, de standaard operatie pijnen, preventief antibiotica voor 2 weken en slechte spierconditie door de lange voorgeschiedenis. Het was niet echt gezellig, ook niet voor mijn omgeving. Ik kijk er op terug als zeer leerzaam maar niet leuk! De angst om te vallen en struikelen overheerste in de eerste periode. Ik denk er nog steeds aan terug als ik nu zonder hulpmiddelen over straat loop en weer naar de omgeving durf te kijken zonder angst. Mijn eigen fysiotherapeut, een geroutineerde dame zoals ik, helpt mij waar ik het zelf niet kan of wil, praat mij moed in en lacht als het nodig is. Goud waard voor mij. De kans op complicaties is klein, maar is er wel. In mijn werk zal ik er nu ook zo naar kijken. De patiënten vragen geïnteresseerd hoe het gaat en wat ik voel bij het bewegen. Dat je nog altijd wat voelt na 3 maanden, maar ook na 6 maanden, is heel normaal. Goede voorlichting hierover is belangrijk, maakt niet uit hoe oud de patiënt is. Ik kwam op YouTube een voorlichtingsfilmpje tegen van Kliniek Viasana, beste voorlichting tot nu toe die ik heb kunnen vinden. Hierbij de link. Het is een must om te zien voor iedere patiënt die even alles op een rijtje wil hebben na 4 maanden.

Tips & Tricks na knieprothese 

 

Precies 8 weken na de operatie fietste ik mijn eerste rondje van 4 km. Wat een gelukkig mens voelde ik mij weer. In werkelijkheid had ik 6 maanden niet meer buiten kunnen fietsen, zeer beperkt gelopen, simpelweg omdat dat niet meer ging. Dubbel gelukkig dus dat het toch weer gelukt is.

41 jaar geleden onderging ik dezelfde lange revalidatie periode na een Voorste Kruisband reconstructie. Bloed,zweet en tranen, 3x per week 's ochtends vroeg voor mijn studie colleges Academie voor Lichamelijke Opvoeding begonnen, trainde ik in opdracht van mijn latere collega samen aan het herstel. Hij zei later nog wel eens dat hij af en toe gestoord werd van al mijn vragen. En ja, vragen moet je stellen als je revalideert. Voor de patiënt fijn om te weten wat belangrijk is, wat je mag voelen en wat alarmsignalen zijn. Voor de fysiotherapeut belangrijk voor de feedback over zijn werk en benaderingswijze, zijn empathie. Een klein jaar daarna, te vroeg aan de sport begonnen, verrekte opnieuw de voorste kruisband. Opnieuw de knie open, spoelen en de resten laten zitten op hoop van zegen. De hockey carrière zat er op. Opnieuw de start van een lange, maar nu betere, revalidatie.

Bij communiceren is het belangrijk om elkaar eerlijk toe spreken en te benaderen, dat is ook herstel bevorderend. Ook de controlerende fysiotherapeut in het AMC van toen, een zeer geroutineerde dame, werd af en toe gek van mijn vragen. Later aan het einde van mijn studie fysiotherapie, ter afronding van mijn scriptie ben ik bij haar terug geweest. Mijn scriptie, een inventarisatie, ging over de toen verschillende protocollen die gevolgd werden door de grote instituten op het gebied van voorste kruisband revalidatie. Uiteindelijk in de 10 jaar daarna zijn de revalidatie protocollen geworden tot wat ze nu zijn. Uiteraard zijn de operatietechnieken ook verbeterd maar revalidatie duurt gewoon minimaal 9 maanden tot 1 jaar. Het leert ons ook hoeveel impact een grote operatie heeft op het lichamelijk- en zeker ook het mentale functioneren.

Ik heb er in mijn werk veel profijt van gehad en nog steeds. Vragen blijven stellen, kritisch blijven op je handelen, nadenken over oplossingen en evalueer met je collega's en mede patiënten. Blijf feedback vragen aan je eigen patiënten over je eigen handelen, de belangrijkste schakel voor het slagen van je werk.

Stof tot nadenken dus...

Dit was echt mijn allerlaatste blog. Ik heb met plezier en soms ook met een lach en traan teruggelezen wat ik allemaal heb opgeschreven. Het meeste spontaan uit mijn brein vanuit een ervaring die ik kwijt wilde. Schrijven helpt dan blijkbaar. 

Mijn hoop is dat mensen dit met plezier lezen en het stof tot nadenken geeft, maakt niet uit op welk gebied.

Dank voor het lezen, hartelijke groet, FysioSportCoach Karin Witte.

Nu bewegen geen noodzaak meer is

Nu bewegen geen noodzaak meer is

Bewegen zit in de mens, maar nu bewegen geen noodzaak meer is, komt bewegen dan nog wel vanuit ons zelf of wordt het ons tegenwoordig voorgeschreven vanwege gezondheidsredenen?

Zitten is uit, bewegen is in! Als zitten het nieuwe roken is, zullen we dan alle stoelen ook uit ons leven bannen? Kunnen we dan een nieuwe wet invoeren waarin staat dat heel geleidelijk de stoelen en banken uit ons leven verdwijnen? Er is al een verandering te merken op dat gebied. Ik hoor namelijk her en der van patiënten dat er sta bureaus, fiets bureaus komen, staan tijdens vergaderingen enzovoorts. Misschien is het zo dat we moeten ‘loslaten wat we nodig denken te hebben' en kunnen proberen te 'voelen wat we nodig hebben'. En willen we daar zelf iets voor doen of willen we steeds meer dat anderen dat voor ons doen? Wij voelen toch zelf wanneer we behoefte hebben aan eten, naar de wc moeten, moe zijn, zin hebben om iets te gaan ondernemen of mogelijk eens naar de dokter of Fysio zouden moeten.

even zitten om na te denken..(eigen foto)

Vroeger was bewegen een noodzaak, om ons voedsel te vergaren moesten we ons verplaatsen.
Het is tegenwoordig voornamelijk andersom. De industriële ontwikkeling is zo hard gegaan dat we bijna niks zelf meer hoeven te doen, tot autorijden aan toe. Steeds meer komt naar ons toe in plaats van andersom. Ik wil niet propageren dat het niet handig is, maar de noodzaak van zelf in beweging komen raakt steeds verder uit zicht. Dat kan met zich meebrengen dat in ons bewegen haperingen kunnen ontstaan. We weten allang dat spieren onderhoud nodig hebben, hoe groter de spier hoe meer onderhoud, en dat wat we niet nodig hebben door het lijf wordt 'opgeruimd'. Wie veel stil zit krijgt zwakkere spieren en broze botten. Indien de verhouding bewegen/rust verstoord raakt, kunnen er dus haperingen in bewegen komen die we als last kunnen gaan ervaren. Lees nog eens deze blog over wat er met inactieve spieren gebeurd: Ruimtespieren
Ik probeer al langere tijd bewegingen uit het dagelijks bewegen te vertalen naar oefenprogramma's. Het inventariseren en analyseren van hoe mensen bewegen binnen zijn of haar woon-, werk- en sportsituatie kan heel veel informatie geven. We gaan immers allemaal op bed liggen, staan weer op, gaan zitten op een stoel of bank, doen boodschappen en meer. Ik loop buiten met de cliënten , ga traplopen, stap op en af de stoep en de fiets of vraag welke hulpmiddelen ze zijn gaan gebruiken in 'moeilijke situaties'. Alleen al het bewustzijn daarvan is weer even nodig om wakker te worden en te beseffen hoe we ons lijf zijn gaan gebruiken en zelf daardoor haperingen in stand houden. Hierdoor komen we er ook achter of we voldoende onderhoud plegen aan onze spieren. Daarvoor is het uiteraard belangrijk goed te kijken, en soms ook te voelen, hoe mensen bewegingen uitvoeren. Ik heb nog nooit gehoord dat ze er niks aan hebben. Wel heb ik vaker gehoord: "Ga maar naar Karin, die ziet en weet alles, nou alles, ik weet veel ja". Alleen maar handig toch, want dan kan je in je dagelijks bewegen tegelijk oefenen en je taken doen zonder dat er een scala aan aparte oefeningen gedaan moet worden. En het werkt ook simpel, je hebt altijd je oefenstof binnen handbereik. Echter als mensen wel de behoefte hebben aan extra oefeningen dan kan dat uiteraard ook! Ik heb een kast vol!
Het is dus een vrijwillige keuze om je in een 'gemakkelijk zittende kleding' te hijsen en extra te gaan bewegen, maar doe dat alleen als je die behoefte voelt en er de energie voor hebt.

Kom anders eens langs voor advies als je 'vastzit’.

Stof tot nadenken dus...

De Strakke Buik

De Strakke Buik

De afgelopen weken heb ik meerdere malen de vraag gehad: "heb je niet een paar goede buikspier oefeningen voor mij".  

"Nou, er zijn een heleboel goede buikspier oefeningen". Net zoals dat er een heleboel goede beenspier oefeningen bestaan, heleboel goede armspier oefeningen en nog veel meer..

(eigen foto)

Belangrijke vraag is met welk doel, wat wil je bereiken met de buikspier oefeningen?  

wil je wandelen

wil je lang kunnen zitten

wil je kunnen tillen

wil je lang kunnen staan

wil je krachtig de rug kunnen buigen, bijvoorbeeld houthakken

wil je beter kunnen hoesten, niezen, persen

wil je fietsen

wil je roeien

wil je hockeyen

wil je voetballen

wil je golfen

wil je honkballen

wil je speerwerpen

wil je polsstokspringen

wil je hardlopen

wil je zwemmen

zeg het maar..

"Nou eigenlijk denk ik dat mijn buikspieren wat slapper zijn"

"Heb vaak last van mijn rug, en ik wil het wat steviger hebben"

"Het is toch ook goed voor je rug..?"

Stof tot nadenken dus...

Hup, in de Benen

 

 Hup, in de Benen

(eigen foto)

Dit heb ik al een paar keer geroepen in mijn blogs. Wel handig als je dan fitte benen tot je beschikking hebt. Benen omvat je voet-, knie- en heupscharnieren. Deze kunnen na al dat vele zitten van de afgelopen gezellige dagen wel wat oefening gebruiken. Als we zo vanuit het niets gaan rennen en vliegen kan het weleens op een teleurstelling uitlopen, letterlijk en figuurlijk. Beter rustig beginnen. De voeten en kuiten, daar waar het allemaal zou moeten beginnen, kunnen we zelfs zittend doen. Intensiever wordt het als je rechtop staat. Goed en lekker lopen begint met goed functionerende voet- en kuitspieren schreef ik al in het blog:  aandeanderekantvandelijn

De grijpfunctie van de voet- en kuitspieren zijn belangrijk voor onze stabiliteit tijdens het lopen. In ons dagelijks leven staan we regelmatig op 1 been, bij wandelen, bij traplopen, duwen we zelfs met 1 been, om en om, ons volledige lichaamsgewicht omhoog. Staand op 1 been je volledige gewicht omhoog duwen, valt niet altijd mee. Kijk maar eens om je heen hoe men de trap omhoog loopt. Er zijn namelijk een heleboel mogelijkheden om dit te doen. Zou handiger zijn als je leert al je beenspieren hiervoor in de goede functie volgorde in te schakelen? Dan wordt het minder intensief. Is er ook een optimale manier om omhoog te komen?

Oefenen op 1 been vind men over het algemeen moeilijk. Daarmee lijkt mij dat traplopen dan ook bemoeilijkt wordt en men hulp nodig heeft of gaat zoeken via de trapleuning.

Ik merk als ik dit vraag aan mijn patiënten, dat ze het lastig vinden om na te denken over hoe ze nu werkelijk opstappen, die vraag stel ik altijd als er pijnklachten zijn. Patiënten met pijnklachten bijvoorbeeld in het gebied van de Achillespees merken vaak niet de compensatiestrategieën bij het traplopen om de pijnklacht niet te hoeven voelen. Met gevolg dat de functie, zoals deze voorheen verliep, verstoord wordt.

Als we iets van een hoge plank willen pakken waar we niet bij kunnen, zullen we ons zo veel mogelijk proberen uit te strekken om er toch bij te kunnen komen, voordat we beseffen dat we een opstapje nodig hebben als het niet lukt. Traplopen is een deel van dit uitstrekken, vanaf de voet en enkel gezien. Uiteraard zullen de voet- en kuitspieren volledige functie moeten hebben om zo hoog mogelijk te kunnen komen. Als de voorwaarde aanwezig is, kracht en functie, kan het gebruikt worden. Is het verminderd krachtig of pijnlijk dan verlegt men de actie naar hoger gelegen spieren in het been.

Bij pijnklachten in de Achillespees is de verdeling van ons spiergebruik in de benen verstoord. De 'lange spieren', die liggen in de kuit en de 'korte spieren', die liggen in de voet zelf, zijn het belangrijkst voor een goed looppatroon zonder klachten. Deze moeten goed functioneren.

Als we bijvoorbeeld de voet- en kuitspieren willen oefenen omdat de functie verstoord is, dan het liefst op blote voeten, om ook de grijpfunctie van de voet- en kuitspieren te accentueren. Dit kan met je voorvoet op een strak opgerolde keukenhanddoek. De belangrijkste aanwijzing is dus dat je met je tenen de opgerolde handdoek probeert vast te grijpen en vast te houden tijdens het omhoog duwen, om tot op je tenen (bal van de voet) te komen. De hiel moet zo hoog mogelijk loskomen van de grond. Probeer het verschil maar eens te voelen zonder het grijpen van de tenen in de handdoek en met het grijpen van de tenen, terwijl je jezelf omhoog duwt op 1 been. Lukt het niet begin, dan eerst met 2 benen naast elkaar oefenen.

In het dagelijks leven kunnen we bewust de trap oplopen door eens te voelen of je je voet- en kuitspieren wel goed in gebruik hebt. Ga eens op je tenen de trap op. Probeer zo min mogelijk geluid te maken met je voeten op de traptrede. Als je de spieren goed voelt aanspannen aan de gehele achterzijde van je onderbeen, dan ben je waarschijnlijk goed bezig.

Thuis kun je de voet- en kuitspieren prima oefenen. In de stoel zittend kun je bijvoorbeeld met je blote voeten proberen de keukenhanddoeken op te pakken. De grijpfunctie van de voet- en kuitspieren die je hiermee oefent is van belang voor je evenwicht, je balans als je staat, vooral op 1 been. Bij Lopen, Wandelen en Hardlopen staan we een kort moment op 1 been. Bij verstoring van de grijpfunctie van de voet- en kuitspieren zien we al compensaties elders in het lichaam tijdens staan, lopen en hardlopen. Balans op 1 been is eenvoudig te doen voor de televisie, aan je bureau, of tijdens je tandenpoetsen.

Stof tot nadenken dus...

De Ruimte Spieren

De Ruimte Spieren

Wellicht weten mensen nog hoe onze astronaut André Kuipers in 2011, na 5 maanden rond de aarde te hebben gevlogen, uit de ruimtecapsule getild werd. Hij kon niet op zijn benen staan, amper zijn armen optillen en alleen zitten met goede ondersteuning. En dat terwijl hij, voordat hij op missie ging, zich de blubber had getraind onder streng regime. Waar was al dat resultaat van dat trainen gebleven? Zelfs ‘aan boord’ was een hometrainer, loopband en dergelijke en toch kwam hij als een lappenpop uit die capsule. Hij heeft lange tijd nodig gehad om weer fit te worden.

(foto: wallpapers-achtergronden.blogspot.nl)

Het antwoord hierop is simpel: tijdens het bewegen in de ruimte is er geen weerstand aan de spieren, je bent immers gewichtloos en er is geen luchtweerstand. Dat maakt dat de spieren geen moeite hoeven te doen om bewegingen op gang te brengen. Het lichaam probeert altijd zuinig om te gaan met energie. Daarom zal de opgeslagen energie, die hij in het voorbereidend trainingsprogramma heeft gegenereerd, worden afgebroken, simpel omdat deze niet gebruikt wordt. Hoe langer deze situatie zonder weerstand duurt, hoe meer spieratrofie er plaatsvindt. Dit noemen wij inactiviteitsatrofie met als gevolg functieverlies. De astronaut is wel actief in de ruimte, maar de weerstand die hij moet overwinnen voor beweging is minimaal. De spier zal zich aanpassen aan zijn situatie.

Spieren passen zich altijd aan aan de situatie waarin ze gevraagd worden te functioneren.

De zwaartekracht op aarde is de weerstand die wij moeten overwinnen om rechtop te kunnen staan en te kunnen lopen. Zolang wij blijven lopen en bewegen zal de spierkracht onderhouden blijven. Het wordt anders wanneer we inactief of ziek zijn, dan liggen we wel eens een aantal dagen achtereen in bed of mogelijk in het ziekenhuis.

Als we dagen achtereen op een stoel zitten en/of ons alleen verplaatsen met de auto, de trein, de tram of de bus, en daartegenover zelf minder hoeven te bewegen, zal onze spierkracht langzaam achteruit gaan.

Onze spieren hebben weerstand nodig om gezond te blijven.

Via wetenschappelijk onderzoek weten we dat een spier zich het meest gezond blijft gedragen als hij variërende wisselende weerstand aan prikkels krijgt.

Uit dat zelfde wetenschappelijk onderzoek weten we nu ook dat als we spieren immobiliseren, bijvoorbeeld gipsen en niet laten bewegen, we na één een week tot 10% en na twee weken tot 25% kracht verlies ‘oplopen’, spieren atrofiëren zeer snel. Hoe langer die immobiliteit duurt, hoe langer je nodig hebt dit weer terug te trainen.

Voor mensen op echt oudere leeftijd is inactiviteit funest voor hun spierconditie en gezondheid. Voor sportmensen eveneens, denk bijvoorbeeld aan een griep die langer dan vijf dagen duurt.

Tijdens mijn sportcarrière hielden wij vast aan de norm: 1 week ziek, 3 weken nodig om weer op het oude niveau te komen. Denk er maar eens over na. Eenieder is vast wel eens 1 dag echt ziek geweest, het duurde waarschijnlijk ongeveer 3 dagen voordat je er geen last meer van had..

De boodschap van dit stukje: geef je spieren dagelijks een portie extra bewegen met geringe weerstand. De norm die hiervoor gehanteerd wordt is 30 minuten.

Doe dit bovenop je normale inspanningen van werken en huishouden. Dat zal je conditie en fitheid ten goede komen. Neem de trap, omhoog, loop de brug over, fiets met een lekker vaartje de helling op. Loop liever dan met de tram of de bus of ga fietsen.

Wanneer je moeite hebt om weer op gang te komen, dan zijn wij fysiotherapeuten ervoor om de spieren op weg te helpen.

Stof tot nadenken dus...

Het Bovenbeen

Het Bovenbeen

We hebben allemaal wel eens spierpijnen gehad in onze bovenbenen en dan, zeer waarschijnlijk, voornamelijk aan de voorzijde. Dit betreft de Musculus Quadriceps, dat is een grote spier die je kan onderverdelen in vier aparte delen die wel met elkaar samen werken.

De oorzaak van spierpijn op deze plek is meestal makkelijk te benoemen door mijn patiënten.

De oorzaak van spierpijn aan de achterkant van het bovenbeen, dit betreft de Hamstrings, een verzamelnaam voor de hele spiergroep aan de achterzijde van het bovenbeen. Voor deze groep spieren is het niet altijd zo direct duidelijk te benoemen.
In beide gevallen belemmert het tijdelijk het lopen, het gaan zitten, het opstaan, het traplopen, het fietsen en dergelijke. Eigenlijk alle dingen waarbij we onze heupen en knieën moeten buigen en strekken.

In mijn opleidingen heeft een leraar het zo uitgelegd dat je je Musculus Quadriceps eigenlijk kan missen om op te staan en te lopen. Daar moest ik even goed over nadenken. Hij doceerde dat de Hamstrings ook verantwoordelijk kunnen zijn voor het strekken van de knie.

Uiteindelijk leerde ik dat dit in zekere zin ook waar is. We zijn heel makkelijk in het omzeilen van het goed gebruik maken van de Musculus Quadriceps. Dat kan dus veroorzaakt worden doordat de hamstrings een deel kunnen overnemen vooral als men bijvoorbeeld voorste kniepijn ervaart. Om dat te 'omzeilen' schakelt men bij druk op klachten de Musculus Quadriceps uit en schakelt men meer de hamstrings in.

(eigen foto)

Voorste kniepijn kan ontstaan of blijft in stand, doordat bij pijn de Musculus Quadriceps in kracht afneemt(men gebruikt de spier minder goed vanwege de pijn) en de Hamstrings het deels overnemen. Het strekken van de knie gaat over in het naar achteren trekken van de knie door de Hamstrings waardoor ook strekken plaats vind.

Eveneens verlies je, bij pijn en aangepast bewegen, functie en flexibiliteit. Men ervaart dan meer en meer continu pijn bij bewegen.

Mijn nadenken leidde tot de volgende vragen:

• Is er een gestoorde functie die pijn veroorzaakt?
• Is er pijn die de functie verstoort?
• Is er een gestoorde functie die de pijn onderhoudt?

Dit zijn vragen die bij mij opkomen als een patiënt voor mij zit met deze klacht. Door goed te vragen, kijken naar de beweging en mee te denken met de patiënt, kun je makkelijk antwoord krijgen op bovenstaande vragen.

Feit blijft, dat als er klachten rondom knie- of heupgewricht zijn, de bovenbeenspieren anders met elkaar gaan samenwerken. Een samenwerking die op langere termijn negatieve gevolgen kan hebben voor blijvende klachten in dit gebied vaak met name rondom het kniegewricht zelf.

De bovenbeenspieren zijn een onderdeel van een beweegketen, zoals ook de onderbeenspieren. Later zal ik daar meer over schrijven, omdat ik er van overtuigd ben dat je eerst de ingrediënten moet kennen om ze daarna met elkaar te laten samenwerken. Als dit in de juiste verhouding gebeurt, kan bewegen zonder belemmering plaatsvinden.

Stof tot nadenken dus...